Պատմական ակնարկ

Գեշտալտ թերապիան ստեղծվել է 20-րդ դարի կեսերին՝ ի պատասխան զարգացող և փոփոխվող հասարակության կարիքների ։

Վաղ գեշտալտ թերապիայի ակունքներում կանգնած Ֆ. Պերլզը, նրա կինը՝ Լորա Պերլզը և Փ. Գուդմանը (ինչպես նաև այլ հետազոտողներ) գեշտալտ հոգեբանության և էքզիստենցիալ փիլիսոփայության ազդեցության ներքո մշակեցին թերապևտիկ մոտեցում, որով մասնավորապես փորձում էին հրաժարվել հոգեվերլուծության այն ժամանակների կարծրացած և սահմանափակող գաղափարներից՝ ստեղծելով էքսպերիմենտալ, ամբողջական և ներկայի վրա կենտրոնացած մոտեցում։

1950-1960- ական թվականներում ակտիվ ձևավորվող և զարգացող գեշտալտ թերապիան զբաղեցրեց իր կարևոր տեղը հումանիստական թերապևտիկ ուղղությունների շարքում՝ իր հետ բերելով մարդու վերաբերյալ դիտանկյան շրջադարձային փոփոխություն։ Այն է՝ վերլուծության ու մեկնաբանության փոխարինումը կոնտակտի սահմանին տեղի ունեցող փորձառության  ուսումնասիրությամբ, ինչպես նաև թերապևտի անձի ներգրավումը թերապևտիկ գործընթացին, ուշադրությունը մարմնական դրսևորումներին և այլն։ Գեշտալտ թերապիան շեշտադրում էր օրգանիզմի ինքնակարգավորման կարողությունը միջավայրի հետ կոնտակտի մեջ, ինչպես նաև ինքնավարության զարգացման կարևորությունը։  Կարևորվում էր անձի awareness-ի ընդարձակումը, ինքնավարության ձեռքբերումը, սեփական կարիքների մասին գիտակից լինելն ու դրանք բավարարելը։

Մինչ օրս գեշտալտ թերապիան շարունակ զարգանում, փոխվում, խորանում և ընդլայնվում է՝ ակտիվ, զգայուն կերպով արձագանքելով մարդու և հասարակության մեջ տեղի ունեցող փոփոխություններին և կարիքներին։

Այսօր, կյանքի փոփոխվող պահանջներին համահունչ, գեշտալտ թերապիան այլ կարիքներին է արձագանքում՝ զարգացնելով հարաբերութենային մոտեցումը  և դաշտի պարադիգմը։ Ժամանակակից գեշտալտ թերապիան պնդում է, որ փորձառությունը ստեղծվում է այն տարածքում, որը գտնվում է թերապևտի ու այցելու միջև, այն տարածության մեջ, որ գտնվում է մարդու և նրան շրջապատողների, հետևաբար նաև մարդու և աշխարհի միջև։

Ժամանակակից գեշտալտ թերապիայում ակտիվորեն զարգանում է հոգեպաթոլոգիայի տեսությունը ռելյացիոն և դաշտի պարադիգմում։